Leczenie:

1. Specyficzne = przyczynowe:
· chirurgiczne,
· zachowawcze:
- diety eliminacyjne,
- p/wirusowe,
- p/bakteryjne,
- p/pasożytnicze,
· przeszczep wątroby:
- postępująca cholestaza,
- brak leczenia przyczynowego.

2. Niespecyficzne = objawowe:
· zwiększenie przepływu żółci:
- fenobarbital,
- cholestyramina,
- tłuszcze MCT, LCT,
- enzymy trzustkowe,
- UDCA,
· leczenie świądu:
- miejscowe: maści mentolowe, lanolina,
- ogólne: cholestyramina, UDCA, promienie UV,
· leczenie niedoborów kwasów żółciowych (tłuszczowych ?):
- tłuszcze po: MCT, LCT,
- witaminy ADEK,
· regeneracja komórki wątrobowej:
- tłuszcze,
- enzymy trzustkowe,
- UDCA,
- witaminy ADEK,
- pierwiastki śladowe (Zn, Mg, Se),
- aminokwasy rozgałęzione,
- leczenie hiperkuprenii (Zn, Cuprenil),
· zapobieganie włóknieniu:
- kortykoterapia,
- penicylamina (Cuprenil),
- kolchicyna,
· leczenie powikłań:
- niewydolność wątroby,
- nadciśnienie wrotne.

Żółtaczka: u noworodków ujawnia się przy poziomie bilirubiny > 4 mg% ( u dorosłych 2.5-3.0 mg%).

· Podział żółtaczek:
1. przedwątrobowe (hemolityczne),
wątrobowe (miąższowe, zapalenia, uszkodzenia toksyczne),
pozawątrobowe (utrudniony odpływ żółci),
2. z przewagą bilirubiny wolnej,
z przewagą bilirubiny związanej.

badanie moczu na bilirubinę bilirubina we krwi
Hiperbilirubinemia pośrednia (-) >80% bilirubiny całkowitej to pośrednia
Hiperbilirubinemia bezpośrednia (+) > 50% bilirubiny całkowitej to bezpośrednia

Kernicterus grozi przy bilirubinie > 20 mg%.

Przyczyny żółtaczek:
1. Żółtaczka fizjologiczna (u 80% noworodków).
2. Konflikt serologiczny:
- układu ABO,
- czynnika Rh,
innych układów (Kidd, Duffy).
3. Żółtaczka noworodków karmionych piersią.
4. Policytemia:
- transfuzja przezłożyskowa: matczynopłodowa, bliźniacza, opóźnienie zaciśnięcia pępowiny,
- niewydolność łożyskowa, dystrofia wewnątrzmaciczna,
- nadciśnienie w ciąży.
5. Żółtaczki czynnościowe wrodzone:
- zespół Crigler-Najjara:
typ I – całkowity brak transferazy glukuronowej, bilirubina do 40 mg%,
typ II – niedobór enzymu, bilirubina do kilkunastu mg%,
- zespół Lacey’a-Driscola:
2-3 doby po porodzie, pewne czynniki od matki tj. hormony, leki w krążeniu płodu mogą hamować jego transferazę glukuronową.
6. Zaburzenia metaboliczne:
- galaktozemia,
- fruktozemia,
- tyrozynemia.
7. Zwiększone krążenie jelitowo-wątrobowe:
- niedrożność jelit, odźwiernika,
- połknięcie wód w czasie porodu.
8. Zespoły hemolityczne:
- wrodzone: sferocytowe, hemoglobinopatie,
- nabyte: infekcyjne (malaria).
9. Niedoczynność tarczycy.
10. Zapalenie wątroby.
11. Żółtaczki reaktywne:
- polekowe (salicylany, barbiturany, sulfonylomocznik, furosemid, fenotiazyna),
- inne zatrucia.
12. Żółtaczki z cholestazy zewnątrzwątrobowej:
- atrezja dróg żółciowych (wrodzone i nabyte np. w wyniku przejścia procesu zapalnego),
- zwężenie dróg żółciowych,
- torbiele dróg żółciowych,
- hipoplazja przewodu żółciowo-trzustkowego,
- guzy jamy brzusznej (wątroby, trzustki).
13. Żółtaczki z cholestazy wewnątrzwątrobowej:
· Choroby infekcyjne:
1. zespół TORCH (toxoplasmosa, różyczka, herpes, cytomegalia),
2. inne wirusy: ECHO, Coxackie, Parvovirus,
3. kiła, gruźlica,
4. listerioza,
5. posocznica,
6. zakażenia układu moczowego.
· Zaburzenia metaboliczne:
1. przemiany węglowodanów,
2. przemiany tłuszczów (ch. Niemanna-Picka, Gauchera, Wolmana),
3. przemiany aminokwasów (tyrozynemia),
4. niedobór a1-antytrypsyny (cholestaza jest tu zła rokowniczo, pomaga jedynie przeszczep wątroby),
5. mukowiscydoza,
6. choroba Wilsona.
· Zespoły idiopatyczne:
1. idiopatyczne noworodkowe zapalenie wątroby,
2. przewlekła cholestaza wewnątrzwątrobowa: zesp. Bylena,
zesp. Slagille’a,
zesp. Zellwegera,
3. nawracająca cholestaza wewnątrzwątrobowa.
· Zaburzenia anatomiczne:
1. choroba Carde’go,
2. torbielowatość wątroby i nerek.
· Zaburzenia chromosomalne:
1. zespół Downa,
2. zespół Edwardsa.
· Inne.

Różnicowanie cholestazy:

zewnątrzwątrobowa wewnątrzwątrobowa
wywiad rzadko często
płeć żeńska męska
żółtaczka ++ +
zabarwienie stolców odbarwione, zmienne zmienne, prawidłowe
zabarwienie moczu intensywnie żółte żółte
hepatosplenomegalia ++ lub + +, ++
świąd skóry + lub - - lub +
biochemia – bilirubina bezpośrednia / pośrednia > 6 mg% zesp. Bylena, Slagille’a ++

<6 mg%

leczenie zachowawcze dalszy tendencja do
kwasy żółciowe – krew
kwasy żółciowe – treść dwunastnicza brak / ślad
AlAT
test z luminalem i cholestyraminą nieprawidłowy prawidłowy
inne:
USG wątroby brak / zwężenie dróg żółciowych echogenności wątroby
scyntygrafia brak lub bardzo słabe wydzielanie, upośledzony wychwyt prawidłowe lub słabe wydzielanie, znacznie upośledzony wychwyt
biopsja wątroby zastój żółci, proliferacja kanalików żółciowych, włóknienie nacieki zapalne olbrzymiokomórkowe, zastój żółci